This site uses cookies in order to function as expected. By continuing, you are agreeing to our cookie policy.
Agree and close

Folder Specijska, ekosistemska i genetička raznovrsnost

 

SRBIJA


Specifičan geografski položaj na liniji sučeljavanja srednjoevropskih i mediteranskih uticaja, burna geotektonska dinamika i raznolikost geoloških, geomorfoloških, hidroloških, klimatskih i pedoloških odlika, proizveli su da Srbija predstavlja područje izuzetnog genskog, specijskog i ekosistemskog diverziteta. Balkansko poluostrvo, sa delovima Srbije, predstavlja jednu od 25 „vrućih tačaka“ biološke raznovrsnosti Planete, odnosno centara biodiverziteta.


- Raznovrsnost ekosistema: na teritoriji Srbije je zastupljena većina ekosistema Evrope, zbog raznovrsnosti reljefa, podloge, klimatskih uslova i drugih faktora na relativno malom prostoru;


- Šumovitost područja: prema Corine Land Cover 2006 u Srbiji  površina pod šumom iznosi 2 880 000 ha što predstavlja 32% teritorije. Površina pod šumom u Centralnoj Srbiji je oko 2 200 000 ha, što je oko 39 % površine Centralne Srbije. U Vojvodini površina pod šumom iznosi 151 000 ha, što je oko 7 % teritorije Vojvodine. Na Kosovu i Metohiji površina pod šumom iznosi 531 000 ha što je oko 48 % teritorije Kosova i Metohije.

Šumovitost (šume i šrelazna žbunasto-šumska vegetacija) u Srbiji (bez Kosova i Metohije) iznosi oko 40 %. U Centralnoj Srbiji iznosi oko 47 %, dok je u Vojvodini 8,5 %. U šumama Srbije registrovano je 78 vrsta drveća, od kojih su najzastupljeniji bukva, grab, cer i bagrem.

- Rазноврсност врста: тeritorija Srbije zauzima zauzima samo 1,9% evropskog kontinenta, a na njenom prostoru živi:
• 39 % vaskularne flore Evrope;
• 51 % faune riba Evrope;
• 49 % faune gmizavaca i vodozemaca Evrope;
• 74 % faune ptica Evrope;
• 67 % faune sisara Evrope.

U Republici Srbiji je zvanično registrovano oko 44.200 taksona (vrsta i podvrsta). Sa konstatovanih 3662 taksona vaskularnih biljaka u rangu vrste i podvrste (39% ukupne evropske flore), Republika Srbija se svrstava u grupu zemalja sa najvećim florističkim diverzitetom u Evropi. Najveće bogatstvo i diverzitet biljaka prisutni su u visokoplaninskim regionima Srbije. Druga važna odlika flore Srbije je izražen endemizam, odnosno prisustvo karakterističnih biljnih vrsta vezanih za teritoriju Srbije ili područje Balkana (vrste sa rasprostranjenjem ograničenim na teritoriju Srbije ili Balkanskog poluostrva). Lokalni endemiti čine oko 1,5% ukupne flore Srbije (59 vrsta), dok je učešće balkanskih endemita oko 14,94% (547 vrsta). Endemične vrste su pre svega karakteristične za visokoplaninska područja Srbije. Oko 5% ukupne flore Srbije (171 takson u rangu vrste i podvrste) se našlo u „Crevnoj knjizi flore Srbije 1“, koja opisuje iščezle i krajnje ugrožene biljne vrste. Od toga su 4 endemična taksona iščezla iz svetskog genofonda, 46 je iščezlo sa teritorije Republike Srbije, ali se još uvek mogu naći u susednim državama, dok je 121 takson krajnje ugrožen, sa tendencijom iščezavanja ukoliko se ne preduzmu određene konzervacione mere.

Na teritoriji Republike Srbije registrovano je i opisano 625 vrsta gljiva (Macromiceta) i 586 vrsta vrsta lišajeva, pri čemu se procenjuje da je broj vrsta gljiva mnogo veći.

U Srbiji živi preko 50% evropske faune kičmenjaka. Od 178 vrsta koje se nalaze na evropskoj Crvenoj listi u Srbiji su zastupljene 42 vrste, odnosno 23,6%. U Srbiji je objavljen Preliminarni spisak vrsta za crvenu listu kičmenjaka Srbije, koji predstavlja polaznu osnovu za rad na Crvenoj listi kičmenjaka Republike Srbije.

Do sada je registrovano između 98 i 110 vrsta riba i kolousta na teritoriji Srbije. Ukupno 13 vrsta je predloženo za Crvenu listu kičmenjaka Srbije, a registrovano je i 19 taksona od međunarodnog značaja.

Teritoriju Srbije nastanjuju 21 vrsta vodozemaca i 25 vrsta gmizavaca i oko 20 podvrsta. Kako su u toku revizije pojedinih taksona, njihovim eventualnim izdizanjem na nivo vrste svakako će doći do povećanja ovog broja.

Broj vrsta ptica u Srbiji svih kategorija (gnezdarice, vrste koje zimuju u Srbiji, koje se registruju pri seobi, potencijalno prisutne) kreće se oko 360, a međunarodno značajnih 343.

Do sada je u Srbiji registrovano 94 vrste sisara, odnosno 50,51% ukupne teriofaune Evrope. Od tog broja, 68 vrsta se nalazi na Preliminarnoj Crvenoj listi kičmenjaka Srbije, a 16 na evropskoj Crvenoj listi.